Itamar Vieira Júnior

Itamar Vieira Júnior (Salvador da Bahia, 1979) is geograaf en werkt voor het INCRA, het Braziliaanse overheidsorgaan dat zich bezighoudt met landhervorming. Toen hij in 2018 het manuscript van zijn eerste roman Torto Arado inzond voor de Portugese Prémio Leya, die hij overtuigend won, had hij niet durven dromen dat het boek drie jaar later in zijn geboorteland een regelrechte bestseller zou zijn en drie belangrijke literaire prijzen in de wacht zou slepen. Inmiddels heeft hij ook een verhalenbundel (Doramar ou a odisseia), een kinderboek (Chupim) en nog twee romans uitgebracht (Salvar o fogo en Coração sem Medo).

In Torto Arado (‘kromme ploeg’, woorden uit een dichtregel van de 18e-eeuwse dichter en politiek activist Tomás António Gonzaga) wordt het leven op het Braziliaanse platteland beschreven, waar de omstandigheden sinds de afschaffing van de slavernij niet veel verbeterd zijn. Die realiteit wil de schrijver onder de aandacht brengen. Je zou deze roman, die in de traditie van de Braziliaanse streekroman past en qua thematiek doet denken aan het werk van Raduan Nassar, Guimarães Rosa en Jorge Amado, dan ook een politiek statement kunnen noemen.

Met het aangrijpende relaas over de zusjes Bibiana en Belonísia en hun familie brengt de auteur een ode aan een onzichtbare, vergeten bevolkingsgroep – de landarbeiders in de sertão – en vraagt hij aandacht voor de situatie waarin een groot deel van de veelal zwarte plattelandsbevolking in het achterland van Bahia zich nog steeds bevindt: ongeletterd, uitgebuit en onderdrukt. Hij raakt daarmee een gevoelige snaar, zeker in Brazilië, en verwoordt het sentiment van de Black Lives Matter-beweging wereldwijd. Maar behalve een politieke boodschap bevat deze roman ook, en vooral, een meeslepend verhaal met sterke vrouwelijke personages.